Podpisujesz umowę i zastanawiasz się, czy lepiej wpisać zadatek, czy może zaliczkę? To wcale nie jest drobna różnica. W praktyce może decydować o tym, czy odzyskasz pieniądze, gdy coś pójdzie nie tak.

Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!

Jako adwokat z Kolbuszowej często spotykam się z pytaniami na ten temat, dlatego w tym artykule wyjaśniam, czym różni się zadatek od zaliczki i kiedy warto zastosować jedno lub drugie rozwiązanie.

 

Co to jest zadatek?

Zadatek to instytucja opisana w Kodeksie cywilnym. Zgodnie z przepisami, jeśli jedna ze stron nie wykona umowy, druga może:

• zatrzymać zadatek (jeśli go otrzymała), albo
• zażądać dwukrotności zadatku (jeśli sama go dała).

Brzmi poważnie? I słusznie. Zadatek to nie tylko forma przedpłaty — to także zabezpieczenie. Motywuje obie strony do wywiązania się z umowy, a jeśli coś pójdzie nie tak, chroni interesy strony poszkodowanej.

Zadatek może przybrać formę pieniędzy albo rzeczy, np. przedmiotu o konkretnej wartości. Co ważne, musi zostać wręczony w momencie podpisania umowy — albo bardzo blisko tej chwili. Jeśli nastąpi to dużo później, może zostać uznany za zwykłą zaliczkę.

 

A co z zaliczką?

Zaliczka, choć popularna, nie została opisana w Kodeksie cywilnym. To po prostu część zapłaty, przekazywana z góry. Jeśli umowa zostanie wykonana, zaliczka zostaje zaliczona na poczet końcowego rozliczenia.

Ale co jeśli umowa nie dojdzie do skutku?

Wówczas – niezależnie od tego, kto zawinił – zaliczka musi zostać zwrócona. Nie ma tu mowy o zatrzymaniu środków czy żądaniu ich podwojenia, jak ma to miejsce przy zadatku.

 

Zadatek a zaliczka – podobieństwa i różnice

Podobieństwa:

• Zarówno zadatek, jak i zaliczka są formą przedpłaty.
• Gdy umowa zostaje zrealizowana, są wliczane w końcową cenę.

Różnice:

• Zadatek może być pieniężny lub rzeczowy – zaliczka tylko pieniężna.
• Przy zadatku trzeba jasno zaznaczyć w umowie, że chodzi właśnie o zadatek – w przeciwnym razie uznaje się, że to zaliczka.
• Zadatek zabezpiecza przed niewykonaniem umowy – zaliczka takiej ochrony nie zapewnia.

 

Co wybrać: zadatek czy zaliczkę?

Jeśli chcesz się zabezpieczyć na wypadek niewykonania umowy — postaw na zadatek. Daje on realne możliwości odzyskania pieniędzy lub rekompensaty.

Jeśli jednak nie zależy Ci na takim zabezpieczeniu i ufasz drugiej stronie, zaliczka będzie prostszym i bardziej elastycznym rozwiązaniem.

 

Na co uważać?

Warto pamiętać, że  jeśli nie określisz wyraźnie, że to „zadatek”, sąd może uznać wpłatę za zaliczkę. W  razie sporu zostaniesz bez ochrony, którą daje zadatek.

 

Podsumowanie

Zarówno zadatek, jak i zaliczka są użyteczne — ale w różnych sytuacjach. Zadatek to forma prawnego zabezpieczenia. Zaliczka to po prostu część zapłaty.

Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej. Jeśli masz wątpliwości, chcesz zabezpieczyć swoją umowę lub przygotować odpowiednie zapisy – zapraszam do kontaktu.